Cụm từ khôi phục (seed phrase) là chìa khóa chính của ví tiền điện tử phi lưu ký. Nó thường gồm 12 hoặc 24 từ tiếng Anh và đủ để tạo lại toàn bộ địa chỉ và tài sản trong ví. Ai biết các từ này đều có thể lấy tiền của bạn; nếu bạn làm mất, không ai trả lại được.
Cụm từ khôi phục hoạt động thế nào?
Khi tạo ví phi lưu ký, ứng dụng sinh ra một danh sách từ ngẫu nhiên. Từ danh sách này, mọi khóa riêng của ví được tạo ra bằng toán học. Vì vậy:
- Dù điện thoại bị mất, hỏng hay bị đánh cắp, bạn vẫn khôi phục được ví trên thiết bị khác bằng cụm từ đó.
- Thứ tự các từ rất quan trọng; đổi chỗ một từ sẽ tạo ra ví khác.
- Cụm từ bao gồm tài sản của bạn trên mọi mạng được hỗ trợ (Bitcoin, Ethereum, Tron, Solana…).
Vì sao nó quan trọng đến vậy?
Ở tài khoản lưu ký, nếu quên mật khẩu, công ty có thể khôi phục tài khoản. Ở ví phi lưu ký không có nút "quên mật khẩu". Cụm từ khôi phục là:
- Bản sao lưu duy nhất của tiền bạn.
- Toàn quyền kiểm soát tài sản: ai biết nó có thể chuyển hết tiền mà không cần bạn cho phép.
Cất giữ thế nào cho an toàn?
Nên:
- Chép các từ theo thứ tự ra giấy; muốn bền hơn, có thể dùng bản sao lưu bằng kim loại.
- Kiểm tra lại từng từ sau khi chép.
- Cất bản sao lưu ở nơi tránh được lửa, nước và thất lạc; với số tiền lớn, cân nhắc hai nơi an toàn khác nhau.
- Để một người thân tin cậy biết cách tìm bản sao lưu khi khẩn cấp.
Không nên:
- Chụp ảnh hoặc chụp màn hình.
- Lưu trong email, ứng dụng ghi chú, đám mây hoặc ứng dụng nhắn tin.
- Nhập vào bất kỳ trang web hay biểu mẫu nào.
- Chia sẻ với bất kỳ ai, kể cả bộ phận hỗ trợ.
Các chiêu lừa phổ biến nhất
- Hỗ trợ viên giả: trên Telegram, X hoặc Zalo, họ xin cụm từ của bạn "để xử lý sự cố". Bộ phận hỗ trợ thật không bao giờ hỏi điều này.
- Ứng dụng và trang ví giả: bắt chước bản gốc và yêu cầu nhập cụm từ "để xác minh ví".
- Hứa hẹn "quà tặng" hay "airdrop": yêu cầu kết nối ví hoặc nhập cụm từ để nhận thưởng.
- Truy cập từ xa: ai đó muốn xem màn hình của bạn với lý do "giúp đỡ".
Quy tắc rất đơn giản: ai hỏi cụm từ khôi phục của bạn đều là kẻ lừa đảo.
Cụm từ khôi phục trong Virtex Wallet
Khi bạn chọn chế độ phi lưu ký trong Virtex Wallet, ứng dụng hiển thị cụm từ khôi phục trong lúc thiết lập và yêu cầu bạn sao lưu. Nếu không muốn tự quản lý, bạn có thể chọn chế độ lưu ký; xem khác biệt tại ví lưu ký và phi lưu ký.
Câu hỏi thường gặp
Tôi làm mất cụm từ khôi phục, phải làm gì?
Nếu vẫn mở được ví trên điện thoại, hãy tạo ví mới ngay, sao lưu cụm từ mới và chuyển tiền sang. Nếu cũng mất điện thoại, rất tiếc không ai khôi phục được tài sản.
Cụm từ bị đánh cắp, phải làm gì?
Tạo ví mới và chuyển toàn bộ tài sản sang càng sớm càng tốt, kể cả coin đang staking (rút staking rồi chuyển). Đừng dùng ví cũ nữa.
Lưu cụm từ dạng mã hóa trên điện thoại có an toàn không?
Không nên. Thiết bị kết nối internet đều có thể bị tấn công. Bản sao lưu vật lý ngoại tuyến là an toàn nhất.
12 từ hay 24 từ an toàn hơn?
Cả hai đều gần như không thể đoán được. Rủi ro thật nằm ở cách bạn cất giữ các từ.
Bắt đầu an toàn: tải Virtex Wallet trên Google Play. Bài viết là thông tin chung.
